فهرست مطالب
وقت بساز؛ چگونه هر روز به مهمترین کارهایتان برسید؟
تا به حال شده صبح روزتان را با چندین کار مختلف شروع کنید، اما شب که میشود احساس کنید با وجود تمام مشغلهها، کار مهمی که واقعاً میخواستید انجام دهید هنوز باقی مانده است؟
امروزه مشکل بسیاری از ما نداشتن کار یا انگیزه نیست؛ مشکل این است که زمان و توجه ما دائماً بین پیامها، شبکههای اجتماعی، ایمیلها، جلسات، کارهای روزمره و وظایف مختلف تقسیم میشود.
در چنین شرایطی معمولاً به خودمان میگوییم:
«اگر وقت بیشتری داشتم، بالاخره به کارهای مهمم میرسیدم.»
اما جیک نپ و جان زراتسکی، نویسندگان کتاب «وقت بساز» (Make Time)، نگاه متفاوتی به این مسئله دارند. از نظر آنها قرار نیست منتظر بمانیم تا ناگهان زمان بیشتری در اختیارمان قرار بگیرد؛ بلکه باید یاد بگیریم در میان همین روزهای شلوغ، برای چیزهایی که واقعاً اهمیت دارند زمان ایجاد کنیم.
کتاب وقت بساز درباره چیست؟
«وقت بساز» کتابی درباره مدیریت زمان به شکل سنتی آن نیست. نویسندگان بهجای اینکه یک برنامه ثابت برای همه افراد پیشنهاد کنند، مجموعهای از روشها و آزمایشهای ساده ارائه میدهند که میتوانیم آنها را امتحان کنیم و ببینیم کدام روش برای زندگی خودمان بهتر جواب میدهد.
ایده اصلی کتاب ساده است:
قرار نیست تمام کارهای روز را انجام دهیم؛ قرار است برای مهمترین کارهای خودمان زمان و توجه ایجاد کنیم.
نویسندگان برای رسیدن به این هدف، چهار مرحله اصلی را مطرح میکنند:
۱. Highlight؛ مشخص کردن مهمترین کار روز
۲. Laser؛ ایجاد تمرکز و کاهش حواسپرتی
۳. Energize؛ حفظ انرژی جسمی و ذهنی
۴. Reflect؛ بررسی نتیجه و اصلاح روشها
این چهار مرحله در کنار یکدیگر چارچوب اصلی روش «وقت بساز» را تشکیل میدهند.
مشکل اصلی ما کمبود زمان است یا کمبود توجه؟
یکی از نکات مهم کتاب این است که زمان تنها چیزی نیست که باید مدیریت شود؛ توجه ما نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.
ممکن است چند ساعت وقت آزاد داشته باشیم، اما اگر بخش زیادی از آن را با بررسی تلفن همراه، شبکههای اجتماعی، پیامها یا جابهجایی مداوم بین کارها سپری کنیم، در پایان روز نتیجه چندانی نگیریم.
برای مثال تصور کنید میخواهید دو ساعت روی یادگیری یک مهارت جدید کار کنید. اگر در طول این دو ساعت مرتب تلفن خود را بررسی کنید، پیامها را پاسخ دهید و بین چند برنامه جابهجا شوید، احتمالاً زمان زیادی صرف کردهاید اما تمرکز واقعی بسیار کمتری داشتهاید.
بنابراین مسئله فقط این نیست که «چقدر وقت داریم؟»
سؤال مهمتر این است:
«این وقت و توجه را صرف چه چیزی میکنیم؟»
راهحل کتاب وقت بساز چیست؟
نویسندگان بهجای اینکه بگویند همه چیز را از برنامه خود حذف کنید، پیشنهاد میکنند هر روز آگاهانه تصمیم بگیریم چه چیزی برایمان اهمیت بیشتری دارد و سپس شرایطی ایجاد کنیم که بتوانیم روی همان موضوع تمرکز کنیم.
این روش چهار بخش اصلی دارد.
۱. Highlight؛ یک کار مهم را انتخاب کنید
اولین مرحله این است که برای هر روز یک «نقطه برجسته» یا Highlight انتخاب کنیم.
منظور از Highlight کاری است که دوست داریم در آن روز بیش از هر کار دیگری انجامش دهیم.
این کار الزاماً بزرگترین یا سختترین کار روز نیست.
ممکن است برای یک نفر، تمام کردن یک بخش از پروژه کاری باشد.
برای فرد دیگری، یک ساعت مطالعه باشد.
برای شخص دیگری، طراحی یک پروژه شخصی یا حتی اختصاص دادن زمانی برای خانواده باشد.
نکته مهم این است که قبل از اینکه روزمان را شروع کنیم، بدانیم دوست داریم در پایان روز چه کاری را انجام داده باشیم و بتوانیم بگوییم:
«امروز برای این کار وقت گذاشتم.»
این کار کمک میکند روزمان فقط مجموعهای از وظایفی نباشد که دیگران یا شرایط مختلف برایمان تعیین کردهاند.
چطور Highlight خودمان را انتخاب کنیم؟
میتوانیم هر صبح از خودمان بپرسیم:
اگر امروز فقط فرصت انجام یک کار مهم را داشته باشم، دوست دارم آن کار چه باشد؟
بعد همان کار را بهعنوان تمرکز اصلی روز انتخاب کنیم.
قرار نیست تمام کارهای دیگر را کنار بگذاریم. هدف این است که حداقل یک کار مهم در روز داشته باشیم که آگاهانه برای آن زمان ایجاد کردهایم.
۲. Laser؛ تمرکز خود را حفظ کنید
بعد از مشخص کردن کار مهم، مسئله بعدی این است که واقعاً بتوانیم روی آن تمرکز کنیم.
اینجاست که بخش Laser یا «تمرکز لیزری» وارد میشود.
بسیاری از عوامل حواسپرتی بهصورت خودکار وارد زندگی ما میشوند. تلفن همراه زنگ میخورد، یک اعلان ظاهر میشود، پیام جدیدی میآید یا ناگهان تصمیم میگیریم شبکه اجتماعی خود را بررسی کنیم.
هرکدام از این وقفهها شاید فقط چند دقیقه طول بکشند، اما مشکل اصلی این است که بازگشت کامل ذهن به کار قبلی ممکن است زمان بیشتری ببرد.
برای همین یکی از راهکارهای مهم کتاب، ایجاد محیطی است که انجام کار مهم را آسانتر و حواسپرتی را سختتر کند.
برای مثال:
• هنگام انجام کار مهم، اعلانهای غیرضروری را خاموش کنیم.
• تلفن همراه را از جلوی چشم خود دور کنیم.
• تبهای غیرضروری مرورگر را ببندیم.
• برای بررسی شبکههای اجتماعی زمان مشخصی تعیین کنیم.
• هنگام انجام یک کار، تا حد امکان فقط همان کار را انجام دهیم.
هدف این نیست که هیچوقت از تلفن همراه یا اینترنت استفاده نکنیم.
هدف این است که ما تصمیم بگیریم چه زمانی از آنها استفاده کنیم، نه اینکه آنها دائماً توجه ما را تعیین کنند.
۳. Energize؛ انرژی خود را مدیریت کنید
ممکن است برنامه بسیار خوبی داشته باشیم و حتی عوامل حواسپرتی را هم کاهش داده باشیم، اما اگر انرژی کافی نداشته باشیم، باز هم تمرکز کردن دشوار خواهد بود.
به همین دلیل نویسندگان کتاب فقط درباره برنامهریزی و تمرکز صحبت نمیکنند و به وضعیت جسمی نیز توجه دارند.
خواب کافی، حرکت کردن، تغذیه مناسب و استراحت میتوانند روی انرژی و تمرکز ما تأثیر بگذارند.
برای مثال اگر هر روز تا نیمهشب بیدار بمانیم و صبح با خستگی روزمان را شروع کنیم، احتمالاً حتی بهترین برنامهریزی هم نمیتواند عملکرد ما را به شکل مطلوبی حفظ کند.
بنابراین ساختن زمان فقط به معنای پیدا کردن ساعتهای خالی نیست.
باید انرژی لازم برای استفاده از آن زمان را هم داشته باشیم.
چند تغییر ساده میتواند نقطه شروع باشد:
• خواب منظمتر
• کمی فعالیت بدنی در طول روز
• استراحتهای کوتاه هنگام کار طولانی
• توجه بیشتر به تغذیه و آب کافی
• کمتر کردن استفاده بیهدف از صفحهنمایش، مخصوصاً در زمان استراحت
هدف این مرحله این نیست که زندگی خود را به یک برنامه سخت ورزشی یا غذایی تبدیل کنیم؛ بلکه باید شرایطی ایجاد کنیم که ذهن و بدن بتوانند بهتر کار کنند.
۴. Reflect؛ بررسی کنید چه چیزی برای شما جواب میدهد
یکی از قسمتهای جالب روش کتاب این است که نویسندگان انتظار ندارند همه روشها برای همه افراد یکسان عمل کنند.
به همین دلیل مرحله چهارم، Reflect یا «بازتاب و بررسی» است.
یعنی هر چند وقت یکبار بررسی کنیم:
چه چیزی باعث شد بهتر تمرکز کنم؟
چه چیزی باعث شد زمانم هدر برود؟
کدام روش برای من مفید بود؟
کدام روش اصلاً مناسب زندگی من نبود؟
برای مثال ممکن است یک نفر با خاموش کردن اعلانها تمرکز بسیار بهتری پیدا کند، اما شخص دیگری متوجه شود مشکل اصلی او خواب ناکافی است.
ممکن است برای یک نفر کار کردن صبحها بهترین نتیجه را داشته باشد و برای دیگری عصرها.
بنابراین بهجای اینکه دنبال یک «فرمول جادویی» باشیم، باید روشهای مختلف را امتحان کنیم و بر اساس نتیجه، عادتهای خودمان را اصلاح کنیم.
یک نمونه ساده از اجرای روش وقت بساز
فرض کنیم فردی میخواهد در کنار کار روزانه، یادگیری برنامهنویسی را هم ادامه دهد؛ اما هر روز بعد از کار خسته است و معمولاً زمان خود را در اینترنت و شبکههای اجتماعی از دست میدهد.
میتواند روش کتاب را اینطور اجرا کند:
Highlight:
امروز ۴۵ دقیقه فقط روی یادگیری یک مبحث مشخص برنامهنویسی کار میکنم.
Laser:
در این ۴۵ دقیقه تلفن را کنار میگذارم، اعلانها را خاموش میکنم و فقط صفحات مرتبط با همان موضوع را باز نگه میدارم.
Energize:
قبل از شروع کمی استراحت میکنم، آب مینوشم و چند دقیقه حرکت میکنم تا با انرژی بیشتری شروع کنم.
Reflect:
شب بررسی میکنم که آیا این ۴۵ دقیقه واقعاً مفید بوده است یا نه. اگر تمرکز نداشتم، دلیلش را پیدا میکنم و روز بعد روش دیگری را امتحان میکنم.
این مثال نشان میدهد که «وقت بساز» الزاماً به معنای داشتن یک برنامه پیچیده نیست.
گاهی اوقات فقط لازم است یک کار مهم را مشخص کنیم و شرایط انجام آن را بهتر کنیم.
چرا انجام دادن همه کارها همیشه هدف خوبی نیست؟
یکی از دامهایی که در زندگی روزمره گرفتار آن میشویم، تلاش برای انجام دادن هرچه بیشتر کارهاست.
ممکن است فهرست بلندبالایی از کارها تهیه کنیم و از خودمان انتظار داشته باشیم همه آنها را انجام دهیم.
اما با زیاد شدن تعداد کارها، توجه ما بین آنها تقسیم میشود.
در چنین شرایطی ممکن است تمام روز مشغول باشیم، اما در پایان احساس کنیم کار واقعاً مهمی انجام ندادهایم.
روش «وقت بساز» نگاه دیگری پیشنهاد میکند:
بهجای اینکه فقط بپرسیم «امروز چه کارهایی باید انجام دهم؟»، بپرسیم «امروز انجام کدام کار برای من مهمتر است؟»
این تغییر سؤال میتواند روی نحوه استفاده ما از زمان تأثیر زیادی بگذارد.
آیا کتاب وقت بساز همان مدیریت زمان است؟
تا حدی با مدیریت زمان ارتباط دارد، اما تمرکز کتاب فقط روی زمانبندی نیست.
مدیریت زمان معمولاً با موضوعاتی مانند برنامهریزی، تقویم، فهرست کارها و تعیین زمان انجام وظایف سروکار دارد.
اما «وقت بساز» توجه بیشتری به تمرکز، حواسپرتی، انرژی و انتخاب آگاهانه کار مهم روز دارد.
در واقع حتی اگر یک برنامه بسیار دقیق داشته باشیم، وقتی دائماً حواسمان پرت شود یا انرژی کافی نداشته باشیم، اجرای آن برنامه دشوار خواهد بود.
به همین دلیل کتاب تلاش میکند مسئله را کمی گستردهتر ببیند:
زمان + توجه + انرژی
چند نکته کاربردی که میتوانیم از کتاب شروع کنیم
لازم نیست تمام روشهای کتاب را یکباره وارد زندگی خود کنیم.
میتوانیم از چند تغییر کوچک شروع کنیم:
• هر شب یا هر صبح، یک کار مهم برای روز بعد انتخاب کنیم.
• هنگام انجام آن کار، تلفن همراه را از خودمان دور کنیم.
• اعلانهایی را که واقعاً ضروری نیستند خاموش کنیم.
• برای کارهای مهم، یک بازه زمانی مشخص در تقویم یا برنامه روزانه در نظر بگیریم.
• به جای تلاش برای انجام چند کار همزمان، روی یک کار تمرکز کنیم.
• در پایان روز چند دقیقه بررسی کنیم که چه چیزی باعث تمرکز یا حواسپرتی ما شد.
بعد از مدتی میتوانیم بر اساس تجربه خودمان تصمیم بگیریم کدام روشها ارزش ادامه دادن دارند.
جمعبندی؛ چگونه برای کارهای مهم وقت بسازیم؟
کتاب «وقت بساز» اثر جیک نپ و جان زراتسکی از یک مسئله ساده شروع میکند: ما همیشه نمیتوانیم زمان بیشتری به زندگی خود اضافه کنیم، اما میتوانیم درباره نحوه استفاده از زمان و توجه خود آگاهانهتر تصمیم بگیریم.
راهکار کتاب بر چهار ایده اصلی استوار است:
۱. Highlight؛ مشخص کردن مهمترین کار روز
۲. Laser؛ محافظت از تمرکز و کاهش حواسپرتی
۳. Energize؛ حفظ انرژی جسمی و ذهنی
۴. Reflect؛ بررسی نتیجه و اصلاح روشها
شاید مهمترین نکته کتاب این باشد که برای بهتر استفاده کردن از زمان، همیشه به یک برنامه پیچیده و سخت نیاز نداریم.
گاهی کافی است هر روز فقط یک کار مهم را انتخاب کنیم، برای انجام آن زمان مشخصی کنار بگذاریم، عوامل حواسپرتی را کمتر کنیم و در پایان ببینیم چه چیزی برایمان جواب داده است.
در نهایت، هدف «وقت بساز» این نیست که هر دقیقه از روز را پر کنیم؛ بلکه این است که بخشی از زمان و توجه خود را آگاهانه برای چیزهایی نگه داریم که واقعاً برایمان اهمیت دارند.
برای دسترسی به مطالب مفید دیگر و همچنین اطلاع از زمان برگزاری ورکشاپ های رایگان و دوره های آموزشی آموزشگاه ویراسرمایه ما را در پیامرسان های زیر دنبال کنید .
مطالب مرتبط
برای تکمیل دانش خود در زمینه سرمایهگذاری و بازارهای مالی، مطالعه مقالات زیر را نیز پیشنهاد میکنیم:
- معرفی کتاب طرز فکر پیشاهنگی؛ چگونه واقعیت را آنطور که هست ببینیم؟
- معرفی کتاب اصل گرایی و راهکارهای آن برای زندگی بهتر
- معرفی کتاب طرز فکر ( تاثیر باور های ما بر توانایی های ما )
- معرفی کتاب کار عمیق ( اثر کال نیوپورت )
- کتاب تفکر، سریع و کند؛ چرا همیشه منطقی تصمیم نمیگیریم؟
- معرفی کتاب چهار هزار هفته اثر الیور برکمن ( مدیریت زمان و زندگی)
- معرفی کتاب جادوگران بازار نوین (راز موفقیت معاملهگران بزرگ)
- معرفی کتاب معاملهگر منضبط اثر مارک داگلاس
- ثروتمندترین مرد بابل (معرفی کتاب و مهمترین درسهای مالی آن)
- کتاب تجارت در منطقه
- ۱۰ اشتباه رایج سرمایهگذاران تازهکار؛ جلوگیری از ضررهای بزرگ
- آشنایی با راهکارهای یکی از موفق ترین سرمایه گذاران جهان ( وارن بافت )
- کتاب پدر ثروت مند پدر فقیر
- کتاب قدرت عادت
- کتاب اثر مرکب
- کتاب عادت اتمی
- کتاب طرح بازاریابی کسب و کارهای کوچک
- کتاب سرمایه گذار هوشمند از بنجامین گراهام
- کتاب روانشناسی پول از مورگان هاوسل




